“Het is heden ruim twee jaar geleden dat het eerste spoor van een Kommunistische beweging zich in België begon te vertoonen. Een zonderling mengelmoes van revolutionnaire ex-aktivisten, jonge dweepers met Sovjet-Rusland, ’n Hollandsche, ’n Russische en een paar Poolsche kommunisten, enkele in de parole hunner kindsheid verstarde anarchisten, dat alles aangevuld door een aantal malcontente B.W.P .- ers.”
Aldus begon de eerste uitgave van de “Roode Vaan”, het voormalige centrale orgaan van de Kommunistische Partij van België. De Jonge Communisten van België, jong in naam en jong in samenstelling, brengen op 1 mei 2025 de Opstand uit, wat dezelfde rol wil opnemen als de Roode Vaan ooit deed in ons land.
De communisten in België zijn nooit het populairst geweest zoals in landen als Italië, Frankrijk, of zelfs Duitsland. Daarom was ook de Roode Vaan nooit het meest bekende blad bij de werkende klasse. Toch, zelfs nadat de Belgische regering het blad had verboden in januari 1940, wisten de organisators van de Roode Vaan het uit te brengen tijdens de Duitse bezetting. In deze omstandigheden, waar de Vlaamse en Waalse volkeren onder het juk van de nazi’s gebracht waren, wist de Roode Vaan het vertrouwen van veel meer arbeiders te winnen.
De communisten streden succesvol mee voor de bevrijding van België met een militie van 20.000 man, maar ontwapenden zich toen de ex-regering terug aan de macht kwam. Na de oorlog werd het blad dagelijks uitgegeven en bereikte de Roode Vaan haar grootste aantal abonnementen tot op dat punt. Jammer genoeg slaagden de leiders van de Communistische Partij van België en de redactie van de Roode Vaan er niet in het momentum van deze nieuwe populariteit te behouden. De redenen hiervoor zijn meervoudig, maar de problemen die de Belgische communistische beweging op dit moment plaagden, staan buiten het bereik van dit artikel. Een ding blijft zeker: de Rode Vaan was een van de belangrijkste pogingen om communistisch klassenbewustzijn te verspreiden onder de arbeiders van België.
Het is te lang geleden, sinds de nog revolutionaire dagen van AMADA, later de PVDA, sinds de gouden dagen van de Communistische Partij van België, dat het Belgisch arbeidersvolk nog een revolutionaire en machtige organisatie kende. Deze, alhoewel gebrekkige, organisaties hebben geleidelijk aan plaatsgemaakt voor de reformisten, de opportunisten, de chauvinisten. Zoals de Roode Vaan toen in 1921 schreef:
“Eens was de Sociaal-Democratie ook rood … thans is hun vlag geel … geel van de vuigheid, bedrog en de afgrijselijke valscheid welke de historie aanwijst.”
We bevinden ons vandaag in een gelijkaardige situatie. De arbeidersbeweging is te lang geplaagd door verraad en opportunisme: vakbondsleiders die liever ‘sociaal overleg’ doen dan de werkers verdedigen, politici die met rode vanen wapperen op de straten en in de parlementen met een wit vlaggetje zwaaien. Voor de communisten, voor degenen die inzien dat het kapitalisme een stervend systeem is en dat geen enkele hervorming of ‘welvaartstaat’ ons nog zal redden, voor hen staat er een grote taak weggelegd. Dit is de wederopbouw van de communistische arbeidersbeweging in België.
Zoals de Roode Vaan ons toonde, naast nog veel andere communistische strijdbladen van vandaag en gisteren, dient een zulk orgaan niet zomaar als een banale krant. Daarom schreven de auteurs van de Roode Vaan: “In de allereerste rangen zal de Roode Vaan strijden met de arbeidersklasse tegen de bourgeoisie”. Het is de taak van de redactie van Opstand om ideologische strijd te voeren tegen de mens-hatende ideeën van de bazen, om samen te vechten met de werkers op de straten en in de werkplaatsen, om hen te onderwijzen in de leer van de arbeidersklasse, het marxisme.
Daarom wil de Opstand het echte leven van de Belgische werkende klasse tonen en opklaren, en ons land en de wereld verklaren vanuit een communistisch perspectief. Wij beseffen dat dit perspectief door de jaren heen zeldzamer is geworden. Toch blijven er altijd zaden van bewustzijn aanwezig. Het is dit jaar dat de vakbonden een algemene staking organiseerden en het was in 2014 dat er 120.000 arbeiders op straat kwamen voor hun rechten.
Deze zaden moeten kiemen en gekoesterd worden. Om dat te doen, moet de Opstand haar taken als strijdblad voor de werkende klasse vervullen. Hoe willen we dit bereiken?
We zullen voor de lezer de handelwijze van de Opstand opklaren. Zoals eerder gesteld, moet de Opstand strijden, samen met de werkende klasse, tegen de burgerij. Dit gebeurt door het uitvoeren van onderwijs, propaganda, en agitatie. Dit wordt ook weerspiegeld in de samenstelling van het blad. We ijveren de lezer te onderwijzen in het marxisme door het schrijven van theoretische artikelen, het promoten van onze zines van marxistische teksten, en het toevoegen van marxistische teksten aan de krant. Door de lezer te informeren over huidige bewegingen, ontwikkelingen en gebeurtenissen in België, naast die in het buitenland, willen we de lezer bewuster maken van de politieke werkelijkheid in ons land. We willen de lezer ook engageren, aanmoedigen om zelf actie uit te voeren. Dat doen we door het geven van actieverslagen van de Jonge Communisten van België en hen aanmoedigen om de organisatie bij te staan.
Als laatste willen we de lezer achterlaten met de befaamde woorden die het Communistisch Manifest van Karl Marx en Friedrich Engels afsluiten:
“De communisten versmaden het hun overtuiging en hun bedoelingen te verhelen. Zij verklaren openlijk dat hun doel slechts bereikt kan worden door de gewelddadige omverwerping van iedere tot nu toe heersende maatschappelijke orde. Dat de heersende klassen sidderen voor een communistische revolutie! De proletariërs hebben daarbij niets te verliezen dan hun ketenen. Zij hebben een wereld te winnen. Proletariërs aller landen, verenigt u!”
- De redactie van de Opstand, 1 mei 2025